Waarom een pomp een trillend of aanslepend geluid maakt

Hoe cavitatie ontstaat in pompinstallaties

Cavitatie treedt op wanneer de druk aan de zuigzijde te laag wordt. Hierdoor begint het medium lokaal te koken, ook al ligt de temperatuur ver onder het kookpunt. De gevormde dampbellen imploderen in de pomp, wat het typische “ratelende” of “aanslepende” geluid veroorzaakt.

In technische installaties zien we dat dit vooral wordt veroorzaakt door:

  • Geknepen of deels gesloten afsluiters in de pers- of zuigleiding
  • Te kleine zuigleiding of een leiding die ongunstig is berekend
  • Onvoldoende aanvoer of instroom bij een bassin, tank of silo
  • Te hoge pompsnelheid waardoor de beschikbare NPSH onvoldoende wordt
  • Luchtinslag of turbulentie direct voor de pomp

Een pomp die oorspronkelijk stil draaide maar later gaat trillen, heeft vrijwel altijd te maken met één van deze situaties.

Het verschil tussen mechanische onbalans en cavitatie

Trillingen in een pomp worden vaak toegeschreven aan cavitatie, terwijl het in werkelijkheid ook kan gaan om mechanische onbalans. Beide veroorzaken een afwijkend trillingspatroon, maar het gedrag verschilt duidelijk:

  • Mechanische onbalans: geeft een constant en gelijkmatig trillend patroon, onafhankelijk van kleine variaties in druk of flow.
  • Cavitatie: veroorzaakt een wisselend ratelend en pulserend geluid, vaak in combinatie met drukschommelingen aan de zuig- of perszijde.

In revisiewerk zien wij dat cavitatie de pomp veel sneller aantast dan mechanische onbalans. De kenmerkende schade is erosie aan waaierranden en voorhoofdplaatjes, vaak al zichtbaar na relatief korte bedrijfsduur.

Hoe voorkom je cavitatie?

Voor technische diensten en installateurs zijn de belangrijkste maatregelen:

  • Zorg voor een vrij stromende zuigleiding met correcte diameter
  • Vermijd scherpe bochten of vernauwingen net voor de pomp
  • Controleer of afsluiters volledig geopend zijn
  • Borg een stabiele aanvoerhoogte en voldoende NPSH
  • Laat de pomp niet onnodig op hoge toeren draaien

Het plaatsen van manometers op zowel de zuig- als perszijde wordt sterk aanbevolen. Hiermee is direct zichtbaar of de pomp binnen zijn werkgebied (pompcurve) draait.

Een pomp die oorspronkelijk stil draaide maar later gaat trillen, heeft vrijwel altijd te maken met één van deze situaties.

Hoe voorkom je mechanische onbalans?

Voor technische diensten en installateurs zijn de belangrijkste maatregelen:

  • Controleer de uitlijning tussen pomp en motor
  • Zorg dat koppelingen spelingvrij en correct gemonteerd zijn
  • Verwijder afzettingen of aangroei op de waaier en rotoronderdelen
  • Gebruik lagers die passen bij de belasting en bedrijfstemperatuur

Bij afwijkende trillingswaarden of een plots toegenomen geluid is een korte mechanische controle vaak voldoende om beginnende onbalans tijdig te herkennen.

Wilt u een cavitatieprobleem laten beoordelen of een pomp laten inspecteren? Onze specialisten denken graag mee.

Meer weten?

Elke toepassing vraagt om een passende oplossing. Staat uw vraag niet in dit artikel of wilt u sparren over uw specifieke situatie? Neem dan contact op met één van onze specialisten. Wij helpen u graag verder met deskundig advies en praktijkgerichte ondersteuning.

Deel dit artikel