Hoe zorg je dat er straks voldoende water beschikbaar is voor je gewas, terwijl de eisen aan waterkwaliteit en emissies steeds strenger worden? En hoeveel water verdwijnt er eigenlijk ongemerkt uit je eigen kas? Tijdens WaterWise, op 29 oktober in het World Horti Center in Naaldwijk, kwamen telers, adviseurs en technische specialisten samen om antwoorden te vinden. Niet alleen op de vraag wat er richting 2027 moet veranderen, maar vooral wat vandaag al mogelijk is.
‘Wie voelt zich al voldoende voorbereid op 2027?’ Met die vraag zette moderator Matthijs van den Beukel de aanwezigen direct aan het denken. Veel handen gingen er niet omhoog. Begrijpelijk, want de glastuinbouw staat voor een ingewikkelde opgave. Waar Nederland van oudsher vooral goed is in het afvoeren van overtollig water, wordt het steeds belangrijker om datzelfde water vast te houden. De droge perioden van afgelopen zomer maakten duidelijk dat voldoende gietwater niet langer vanzelfsprekend is. Tegelijkertijd neemt de druk toe om emissies te voorkomen en de waterkwaliteit te verbeteren.
Een gesloten kas is niet altijd zo gesloten als je denkt
Guus Meis van Glastuinbouw Nederland schetste wat de sector te wachten staat richting de belangrijke deadline van de Kaderrichtlijn Water op 22 december 2027. Strengere regelgeving vraagt om meer inzicht in waterstromen en het voorkomen van lekkages. Want wanneer meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater terechtkomen, raakt dat uiteindelijk ook de toekomst van de sector.
Een interessante ontwikkeling is het onderzoek naar een mogelijke certificering van nullozing. Hiermee zouden telers kunnen aantonen dat zij geen meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen naar het oppervlaktewater uitstoten. ‘Het draagvlak is er’, vertelde Meis, al moet de definitieve besluitvorming nog plaatsvinden. Ook wordt onderzocht of zo’n certificaat een rol kan spelen bij het toelatingsbeleid voor gewasbeschermingsmiddelen.
Dat samenwerking daadwerkelijk verschil maakt, liet tomatenteler Cock van Schie zien. Samen met andere ondernemers in de Oude Broekpolder meet hij regelmatig de waterkwaliteit in de omliggende sloten. Door resultaten te delen, elkaar aan te spreken en problemen gezamenlijk aan te pakken, is de waterkwaliteit in het gebied stap voor stap verbeterd.
Van Schie werkt daarnaast met veertien telers aan een project voor ondergrondse regenwaterberging. Een veelbelovende oplossing die inmiddels al zeven jaar voorbereiding vraagt. Volgens berekeningen van KWR kan hiermee de afvoer van regenwater naar de sloot met 98 procent afnemen en het gebruik van osmosewater met minimaal 60 procent worden teruggebracht. Het project laat zien hoeveel potentie er is, maar ook waarom tijdig beginnen zo belangrijk is.
Van grote uitdagingen naar de knop van morgen
Na de blik op 2027 verschoof de aandacht naar een concretere vraag: aan welke knop kun je morgen zelf draaien? Experts van de WaterWise-partners lieten zien hoe filtratie, ultrafiltratie, omgekeerde osmose, nauwkeurige watergift en hergebruik van drainwater bijdragen aan een efficiëntere waterhuishouding. Maar ook dat verbetering niet altijd een grote investering vereist. Soms begint die simpelweg met het inspecteren van een leiding, het controleren van een teeltgoot of het meten van de waterkwaliteit.
Ruben Oosterwijk van Priva vatte het treffend samen: ‘De duurste druppel is niet de druppel die je loost. Het is de druppel die je nooit hebt zien weglekken.’
Van der Ende Group is een echt Westlands familiebedrijf en een niet meer weg te denken speler in de nationale- en internationale glastuinbouw. Met diverse (maatwerk) oplossingen voor klimaat- en wateruitdagingen in de high tech glastuinbouw sluit het productportfolio uitstekend aan bij de actuele wereldwijde ontwikkelingen. Naast de glastuinbouw zijn bouw- en aannemerij, industrie en de (semi) overheid ook sectoren waar het bedrijf actief is.
Kennis delen om verder te komen
Wat de middag vooral waardevol maakte, was de combinatie van praktijkervaring, beleid en techniek. Binnen WaterWise bundelen MJ-Tech (Jurnjan van den Bremer), Stolze (John van der Wilk), Van der Ende Group (Ruud Schulte), Royal Brinkman (Olaf van Kampen), Genap (Chrétien Hendriks), Metazet (Ruud Grootscholten) en Priva (Ruben Oosterwijk) hun kennis en expertise.
Het gezamenlijke WaterWise-paviljoen in het World Horti Center laat bezoekers kennismaken met innovatieve oplossingen voor duurzaam watermanagement. De kennisbijeenkomst gaf die samenwerking een extra dimensie door ook de vragen en ervaringen van telers centraal te stellen.
Zoals moderator Matthijs van den Beukel het verwoordde: ‘Kennis die je deelt, die vermenigvuldigt zich.’
Met die gedachte werd de middag afgesloten. Niet met de illusie dat alle uitdagingen richting 2027 in een paar uur zijn opgelost, maar wel met nieuwe inzichten, concrete aanknopingspunten en waardevolle gesprekken.
Want de toekomst van watermanagement begint niet pas in 2027. Die begint bij de keuzes die telers, adviseurs en technische partners vandaag samen maken.